W lasach północnej Jury odkryto wyjątkowy zabytek – żelazny miecz z późnego okresu wpływów rzymskich, datowany na czas od II połowy III do połowy V wieku naszej ery. Broń ta, należąca do kultury przeworskiej, stanowi niezwykle cenny przykład uzbrojenia z czasów wędrówek ludów.
Odkrycia dokonał Pan Rafał Proszowski przy współpracy z Panem Mariuszem Lampą, działając zgodnie z pozwoleniem Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Znalezisko zostało odpowiednio zabezpieczone i przekazane archeologom z Muzeum Częstochowskiego przy udziale pracowników Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach (Delegatura w Częstochowie).
Po przeprowadzeniu niezbędnych procedur konserwatorskich miecz trafił do zbiorów Muzeum Częstochowskiego. Konserwację przeprowadzono w warszawskiej pracowni Plus, W. Weker.
Zabytek wykonano z żelaza. Miecz jest obosieczny, posiada jedno zbrocze i mierzy 96 cm długości. Cechą szczególną jest jego rytualne przełamanie w dwóch miejscach oraz zachowana patyna ogniowa. Broń tę zaklasyfikowano do typu Ejsbøl-Sarry, podtypu 4, wariantu 2 – według typologii opracowanej przez M. Biborskiego i J. Ilkjæra (2006).
Podobne egzemplarze znane są z północnej Europy i obszarów zamieszkiwanych przez ludność kultury przeworskiej. Ich występowanie potwierdza rozległe kontakty i wysoką kulturę materialną tych społeczności w okresie późnorzymskim.
Szczególne podziękowania za konsultacje naukowe dotyczące miecza złożono Pani dr Joannie Zagórskiej-Teledze z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Panu prof. Bartoszowi Kontnemu z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Nowe odkrycie wzbogaciło kolekcję Działu Archeologii Muzeum Częstochowskiego, stanowiąc kolejny cenny świadek historii pradziejowych ziem polskich.
Fot. Krzysztof Lampa
Muzeum Częstochowskie
