Czy naukowe badania mogą wspierać rozwój przedsiębiorstw? Transfer nowych technologii z uczelni do firm może oznaczać kuszący skok do przodu, większe obroty i lepszą rozpoznawalność firmy… O innowacjach, których nie da się zmierzyć i zważyć, rozmawiamy na naszych skrzynkach z kadrą Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji w Obszarze Nauki i Sztuki Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Jest z nami dyrektor Centrum dr hab. Edmund Golis Prof. UJD, dr Kordian Chamerski specjalista ds. transferu technologii, oraz dr inż. Anna Wróbel-Knysak specjalista
ds. zarządzania własnością intelektualną, kierownik działu współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
ŻR: W jakim celu, szerokorozumianym, zostało powołane do życia Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji przy UJD w Częstochowie?
Edmund Golis: Już w 2013 roku władze uczelni podjęły działania w kierunku budowania wizerunku uczelni jako jednostki uczestniczącej w rozwoju gospodarczym, aby bardziej wykorzystać potencjał naukowy, dydaktyczny i artystyczny. Stosowna uchwała Senatu mówiła wtedy o powołaniu do życia Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji w Obszarze Nauki i Sztuki. Bodźcem była też aktualna ustawa o szkolnictwie wyższym, nakazująca uczelniom powoływać Centra Transferu Technologii. Kolejna uchwała Senatu uczelni z 2016 roku, sprecyzowała działania Centrum tak, aby trafiać bezpośrednio do przemysłu poprzez transfer wyników badań laboratoryjnych i prac naukowych. Obecnie Centrum realizuje cele na wielu polach, ale głównie docieramy do otoczenia społeczno-gospodarczego poprzez komercjalizację wyników badań naukowych i technologii, oraz prowadzenie działalności doradczej, usługowej, informacyjnej oraz promocyjnej.
ŻR: Czy środowisko akademickie UJD wykazuje zainteresowanie tworzeniem projektów o randze innowacyjności i transferem wiedzy do przemysłu?
Edmund Golis: Powiem tak, na początku szału nie było, ale obecnie to się zmienia, oczywiście na korzyść. Dla Centrum UJD bardzo ważnym jest właśnie wspieranie rozwoju nowoczesnej przedsiębiorczości i innowacyjności w środowisku akademickim…
Kordian Chamerski: Cały czas zwiększamy świadomość wśród kadry akademickiej, że nie tylko można, ale i trzeba dokonywać transferu naszych badań naukowych do przemysłu, bo korzyści płynące z takiej współpracy będą dalekosiężne, choćby wspólne projekty uczelni i przedsiębiorstw.
Edmund Golis: Naukowcy nadal bardziej cenią same badania naukowe, ich publikowanie, prezentowanie czy granty, do czego są od lat przyzwyczajeni, niż zgłaszanie innowacji do Urzędu Patentowego czy jej transfer do przemysłu. Nie ukrywam, swoją działalnością próbujemy zmienić tą mentalność, wspieramy pozyskiwanie zewnętrznych zleceń dla kadry naukowej, ale i pracujemy nad systemem zachęt. Jest to jednak proces…
ŻR: Jak oceniacie Państwo skalę komercjalizacji badań naukowych od chwili powołania do życia Centrum UJD?
Edmund Golis: Wliczając usługi zewnętrzne, skala komercjalizacji z roku na rok szybuje w górę, co nas bardzo cieszy. Można zaryzykować stwierdzenie, że ilość zleceń zewnętrznych jest co roku podwajana, ale tak dzieje się dopiero obecnie, od kilku lat.
Anna Wróbel-Knysak: Transfer wiedzyi wyników badań do przemysłu, poprzez komercjalizację technologii, jest obligatoryjny i zgodny z zaleceniami ustawodawcy. Kluczowa jest też współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym, którą realizujemy.
ŻR: Jakie są główne zadania powołanej spółki celowej Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie:?
Edmund Golis: Wprowadzanie nowych technologii i innowacji do gospodarki może być realizowane przez uczelnie na dwa sposoby: poprzez komercjalizację bezpośrednią lub pośrednią. Komercjalizacja bezpośrednia to jednorazowa sprzedaż lub udzielenie licencji na korzystanie z wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how – to zadania dla omawianego Centrum Transferu. Natomiast komercjalizacją pośrednią zajmuje się powołana spółka celowa, a jest to obejmowanie, nabywanie udziałów lub akcji w spółkach w celu wdrażania lub przygotowania do wdrożenia wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub niezbędnego know-how. Do tych właśnie zadań powołaliśmy spółkę celową, podpisując w czerwcu 2018 r. notarialny akt założycielski.
ŻR: Jak powinno się zachęcać i nagradzać studentów UJD, którzy wykazują wyjątkowe zdolności do usprawniania procesów technologicznych?
Edmund Golis: Wielu młodych ludzi marzy, by mieć swój start-up. Obecnie Centrum UJD zachęca ich do udziału w wydarzeniach gospodarczych, bo tam są przykłady prosto z przemysłu, cenne dla młodych badaczy, którzy czują się twórcami. Widzimy ich zapał i determinację w swoich badawczo-rozwojowych poczynaniach. Planujemy organizować konkursy na nowe rozwiązania i nowatorskie pomysły. Mamy w planach fundowanie statuetek młodego innowatora, czy nagradzanie prac o najwyższym potencjale komercjalizacji, przyznawane przez Rektora UJD jak i regionalne samorządy gospodarcze, z którymi wspólnie organizujemy wiele wydarzeń.
ŻR: Czy studenci sami zgłaszają się do Centrum UJD ze swoimi pomysłami i konkretnymi projektami? Jaki jest poziom kreatywności tych prac?
Anna Wróbel-Knysak: Obserwujemy stały wzrost zainteresowania studentów pracami badawczymi, którzy sami zgłaszają się i dopytują jak założyć spółkę, bo mają tzw. asa w rękawie. Najważniejsze jest, by tematyka ich prac wynikała z potrzeb regionalnego otoczenia społeczno-gospodarczego. Panie redaktorze, poziom tych prac jest różny, a najlepiej weryfikuje go komercjalizacja czy udany transfer do przemysłu.
Kordian Chamerski: Udział młodych badaczy w wydarzeniach gospodarczych jest tutaj kluczowy, bo bezpośredni kontakt z przedstawicielami życia gospodarczego może ich inspirować i kierunkować rozpoczęte prace badawczo-rozwojowe. Centrum UJD przybliża studentowi przedsiębiorcę i jego problemy…
ŻR: Aby prowadzić badania naukowe i realizować podstawowe zadania Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji potrzebne są tzw. wypasione laboratoria…
Edmund Golis: Baza laboratoryjna i infrastruktura jej towarzysząca w ostatnich latach jest stale powiększana. Niedawno powstało Laboratorium Badań Środowiskowych i Nowych Materiałów, sfinansowane z funduszy WSL UE. Laboratorium prowadzi szerokie usługi zewnętrzne, głównie w sektorze chemicznym.
Kordian Chamerski: Budujemy dwa nowe laboratoria do współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym, jedno pod usługi przemysłu spożywczego z innowacyjną budową sztucznego przewodu pokarmowego, a drugie do zastosowań i testowania sztucznej inteligencji w diagnostyce medycznej. Tam w przyszłości będziemy mieli zainstalowany tomograf komputerowy. Tak więc baza jest i stale rozrasta się.
ŻR: Czy w środowisku naukowym UJD macie Państwo jakiegoś Einsteina, czy może Kopernika? Czytelnicy ŻRchętnie poznają takiego naukowca…
Kordian Chamerski: Może nie Einsteina czy Kopernika, ale Skłodowską-Curie tak. To dr Marika Turek, nasza absolwentka, prężnie działająca jako naukowiec, z licznymi publikacjami w międzynarodowych czasopismach. Jest stypendystką programu L’Oréal Polska dla Kobiet Nauki, organizowanego wspólnie z UNESCO. Cały czas rozwija się, zdobywa kolejne stopnie naukowe. Dr Marika Turek nie ukrywa, że inspiruje ją nasza noblistka, Maria Skłodowska-Curie. Współpracuje z otoczeniem społeczno-gospodarczym w zakresie chemii i farmacji. Ostatnio pojawiają się w UJD nowe gwiazdy nauki, nasi absolwenci i studenci – młodzi badacze, którzy już błyszczą i wkrótce pokażą swój naukowy pazur…
ŻR: Czy macie Państwo jakieś zgłoszenia do Urzędu Patentowego?
Anna Wróbel – Knysak: W kwestii uzyskanych praw własności intelektualnej, oraz zgłoszeń do Urzędów Patentowych, to obecnie Uniwersytet Jana Długosza jest uprawnionym lub współuprawnionym do kilkudziesięciu patentów – w tym patenty krajowe i europejskie. Rokrocznie składane są kolejne zgłoszenia wynalazków, głównie z Wydziału Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych, jak również z Collegium Medicum, oraz Wydziału Nauk Społecznych. Centrum Transferu UJD planuje działania na wielu polach, by te liczby stale zwiększać.
ŻR: Są przedsiębiorcy, którzy chcą wdrożyć nowe technologie lecz nie wiedzą gdzie się zgłosić. Czy Centrum UJD prowadzi jakąś kampanię reklamową swoich usług?
Edmund Golis: Zapraszamy do kontaktu poprzez media społecznościowe, wydarzenia gospodarcze, w których uczestniczymy i które organizujemy. Możemy pochwalić się projektem, który podniesie świadomość studentów i naukowców w tym zakresie. To nowy Inkubator Rozwoju, działanie w ramach Projektu pn. „Science4Business – Nauka dla biznesu”, dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki”. Liczymy na ciekawe projekty, które przybliżą świat nauki przedsiębiorcom i ramię w ramię będziemy tworzyć nowe technologie…
Dziękuję za rozmowę Jerzy Skrzynecki
Materiały – strona www Centrum Transferu Wiedzy i Innowacji przy UJD w Częstochowie
