W Częstochowie znów było biało-czerwono i uroczyście. 13 lutego mieszkańcy oraz przedstawiciele władz miasta spotkali się przy budynku przy ul. 7 Kamienic. To właśnie tam, po klęsce Powstania Warszawskiego, mieściła się konspiracyjna kwatera ostatniego dowódcy Armia Krajowa – gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadka”.
Kwiaty złożył zastępca prezydenta miasta, a obok niego stanęli m.in. o. Jan Zinówko z Jasnej Góry oraz Grzegorz Basiński reprezentujący częstochowski okręg Światowego Związku Żołnierzy AK. Nie zabrakło też młodzieży – uczniów SP nr 48 im. AK i klas mundurowych z Zespołu Szkół Samochodowych. Było spokojnie, z szacunkiem, bez zbędnego patosu – po prostu pamięć.
NAJWIĘKSZA PODZIEMNA ARMIA W EUROPIE
Armia Krajowa powstała 14 lutego 1942 roku w okupowanej przez Niemców Polsce. Była efektem połączenia kilku struktur konspiracyjnych, które wcześniej działały osobno. Skala? Ogromna. W szczytowym momencie w jej szeregach było około 330 tysięcy żołnierzy. To czyniło ją największą podziemną armią w Europie walczącą z nazizmem.
Formalnie podlegała rządowi na emigracji w Londynie, którym kierował gen. Władysław Sikorski. W kraju dowodzili nią kolejno: gen. Stefan Grot-Rowecki, potem gen. Tadeusz Bór-Komorowski, a po upadku Powstania Warszawskiego – wspomniany już gen. Okulicki.
AK działała jak regularne wojsko. Miała własny wywiad, kontrwywiad, struktury terenowe. Organizowała akcje zbrojne, prowadziła sabotaż, ale też wspierała cywilów i dbała o funkcjonowanie podziemnego państwa. To nie była partyzantka „z doskoku”, tylko dobrze zorganizowana siła.
KONIEC I DZIEDZICTWO
19 stycznia 1945 roku, w obliczu zmieniającej się sytuacji politycznej i wkraczającej Armii Czerwonej, gen. Okulicki wydał rozkaz rozwiązania AK. To był symboliczny koniec pewnej epoki, ale nie koniec pamięci.
Dzisiejsze uroczystości w Częstochowie pokazują jedno – historia nie jest tylko rozdziałem w podręczniku. To konkretne miejsca, konkretni ludzie i realne decyzje, które miały wpływ na losy kraju. A takie rocznice to moment, żeby się na chwilę zatrzymać i przypomnieć sobie, komu zawdzięczamy wolność.
Fot. Grzegorz Skowronek/UM Częstochowy
