Bezpieczeństwo mieszkańców wraca na tapet i to z konkretnymi pieniędzmi w tle. W Częstochowie spotkali się samorządowcy z całego powiatu, żeby pogadać o tym, jak w 2026 roku ruszy rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Stawka jest wysoka – w skali województwa śląskiego do rozdysponowania jest ponad 400 milionów złotych.
Miniony rok dał wszystkim nieźle w kość. Czasu było mało, a pieniędzy dużo, więc samorządy musiały działać na szybko. Priorytetem był sprzęt: wyposażenie dla ochrony ludności i obrony cywilnej. Na większe inwestycje, jak budowa nowych obiektów, zwyczajnie brakowało przestrzeni czasowej. Tylko nielicznym gminom udało się postawić magazyny czy przygotować zaplecze logistyczne. Teraz sytuacja wygląda inaczej – pierwszy nabór wniosków ruszył już w styczniu i potrwa do połowy lutego.
W tym roku rozmowy mocno kręciły się wokół zarządzania kryzysowego i pieniędzy na bardzo konkretne zadania. Gdy podstawowy sprzęt już jest, samorządy wreszcie mogą skupić się na tym, co przez lata było odkładane na później, czyli na schronach. Dla wielu gmin to absolutny priorytet. Po długim zastoju zaczynają powstawać lokalne plany dotyczące miejsc schronienia – zarówno nowych obiektów, jak i modernizacji tych istniejących, często zlokalizowanych w szkołach czy budynkach urzędowych. Problemem nie są same środki, tylko czas i skala zaniedbań, z jakimi trzeba się zmierzyć.
W spotkaniu aktywnie uczestniczyli burmistrzowie, wójtowie, przedstawiciele powiatu oraz osoby odpowiedzialne w gminach za sprawy obronności. W planach na 2026 rok jest sporo nowych programów, kolejne nabory i działania związane z tworzeniem doraźnych miejsc schronienia. Zielone światło dostały też magazyny z zapasami, które mają być przygotowane na sytuacje kryzysowe.
Najważniejsze jest to, że pieniądze nie są z góry przypisane do konkretnych powiatów czy regionów. To samorządy decydują, jakie projekty zgłoszą – kluczowe jest, żeby dało się je realnie zrealizować jeszcze w tym roku. Cały obszar związany z ochroną ludności to w 2026 roku dokładnie 401 milionów złotych. Równolegle trwają prace nad zmianami w ustawie, tak aby kolejne programy były planowane długofalowo, nawet na pięć lat do przodu.
Potrzeby są ogromne, bo w wielu gminach takich miejsc jak schrony czy nawet proste miejsca ukrycia po prostu nie ma. Często mówimy o pojedynczych lokalizacjach na całą gminę. Teraz trwa sprawdzanie, gdzie da się je sensownie zorganizować – najczęściej w podpiwniczonych częściach szkół albo urzędów. Każda gmina wskazała już kilka potencjalnych punktów i bada możliwości ich adaptacji.
Przy okazji spotkania w starostwie podsumowano też zeszły rok: jak wydawano środki na bezpieczeństwo, co zadziałało, a co wymaga poprawy. Jedno jest pewne – temat ochrony ludności przestał być teorią, a zaczął być konkretnym zadaniem do odhaczenia. I tym razem nikt nie udaje, że da się to zrobić bez pieniędzy i planu.
Fot. Powiat Częstochowski
